X-Ray Diffractometer

دستگاه XRD یا طیف‌سنج پراش پرتو ایکس، یکی از قدرتمندترین و پرکاربردترین ابزارهای آنالیز مواد در جهان است که در زمره تجهیزات پیشرفته آزمایشگاهی طبقه‌بندی می‌شود. این دستگاه بر اساس پدیده پراش پرتو ایکس از صفحات کریستالی مواد کار می‌کند و قادر است اطلاعات دقیقی درباره ساختار بلوری، ترکیبات فازی و ویژگی‌های میکروساختاری نمونه‌های جامد، پودری و حتی مایع (در برخی موارد) ارائه دهد.
اصول عملکرد و قابلیت‌های تحلیلی
هنگامی که یک پرتو ایکس تک‌فام به نمونه برخورد می‌کند، در زوایای مشخصی که با قانون براگ (Bragg's Law) مطابقت دارد، پراش رخ می‌دهد. الگوی پراش حاصل، مانند یک اثر انگشت منحصربه‌فرد برای هر ماده عمل می‌کند. آنالیز این الگوها با بهره‌گیری از پایگاه‌های داده معتبر (مانند ICDD) امکان شناسایی دقیق فازهای بلوری موجود در نمونه را فراهم می‌آورد.

با استفاده از دستگاه XRD می‌توان به اطلاعات زیر دست یافت:

• شناسایی کیفی و کمی فازهای بلوری: تشخیص نوع کانی‌ها، ترکیبات بین‌فلزی، اکسیدها و فازهای سرامیکی
• تعیین پارامترهای شبکه و سیستم بلوری: اندازه‌گیری دقیق فواصل بین‌صفحه‌ای و ثابت‌های شبکه
• بررسی اندازه کریستالیت‌ها (Crystallite Size): با استفاده از روش شرر (Scherrer Method)
• تعیین میزان تنش و کرنش باقیمانده در شبکه بلوری
• آنالیز کیفی مواد آمورف در مقابل مواد کریستالی
• بررسی بافت (Texture) و جهت‌گیری ترجیحی بلورها

کاربردهای گسترده در صنعت و پژوهش

دستگاه‌های XRD به دلیل سرعت بالا، دقت مناسب و غیرمخرب بودن آنالیز، در طیف وسیعی از صنایع و مراکز تحقیقاتی کاربرد دارند:

• زمین‌شناسی و معدن: شناسایی کانی‌ها، تعیین ترکیب کانی‌شناسی سنگ‌ها و خاک‌ها، اکتشاف منابع معدنی
• علم مواد و متالورژی: بررسی فازهای تشکیل‌شده در آلیاژها، مطالعه پدیده‌های اکسیداسیون، کنترل کیفیت مواد اولیه
• صنعت سیمان و سرامیک: تعیین نسبت فازهای کریستالی در کلینکر، کنترل کیفیت محصولات نهایی
• داروسازی و شیمی: شناسایی پلی‌مورف‌های دارویی (که تأثیر مستقیم بر انحلال‌پذیری و اثربخشی دارو دارند)
• پتروشیمی و کاتالیست: بررسی ساختار و پایداری کاتالیست‌ها، شناسایی فازهای فعال
• محیط زیست: آنالیز رسوبات، گردوغبار و آلاینده‌های جامد
• نانوتکنولوژی: تعیین اندازه نانوذرات و بررسی ساختار بلوری نانومواد

قابلیت‌های تأمین توسط صنعت پژوهان سوما

شرکت صنعت پژوهان سوما با بهره‌گیری از شبکه گسترده تأمین‌کنندگان معتبر جهانی و تکیه بر دانش فنی هلدینگ فرآور پژوهش رازی، قادر به تأمین انواع دستگاه‌های XRD در مدل‌های مختلف شامل:

• XRD رومیزی (Benchtop): مناسب برای آزمایشگاه‌های کنترل کیفیت و آموزش

• XRD تمام‌اتوماتیک (Floor-standing): با قابلیت آنالایزرهای چندمنظوره برای تحقیقات پیشرفته

• سیستم‌های XRD پرتابل (Portable): برای آنالیزهای میدانی و اکتشافات معدنی

همچنین امکان تأمین تجهیزات جانبی مانند نمونه بردارهای خودکار (Autosamplers)، مراحل با دمای کنترل‌شده (Temperature Stages) و نرم‌افزارهای پیشرفته آنالیز داده‌ها برای تکمیل مجموعه آزمایشگاهی شما فراهم است.
تیم فنی صنعت پژوهان سوما آماده ارائه مشاوره در انتخاب پیکربندی مناسب دستگاه بر اساس نوع کاربری، محدوده بودجه و نیازهای تحلیلی شماست.